zondag 23 februari 2014

Oekraine voor dummies

Soms ben ik een tijd helemaal niet met het nieuws bezig, en in het ergste geval scherm ik me er zelfs voor af zoals ik de afgelopen paar weken heb gedaan. Simpelweg omdat ik er de bandbreedte niet voor heb: nog veel uit te dokteren met mijn nieuwe vader, hard aan het werk om mijn eigen bedrijfje van de grond te krijgen en bijna monomaan bezig met de productie van een bijzondere avond in Theater Bellevue. Social media is dan bijna een nieuwsfilter: als er hardnekkig dingen blijven terugkomen in mijn tijdlijn wil ik toch weten wat er is, maar dat is vaak zo laat dat de klokken al oorverdovend luiden en ik nog op zoek moet naar de klepel.

Al eerder deze week plaatste een Poolse vriend een filmpje van een halfnaakte man, die in een stille straat door vijf politiemensen volledig in elkaar werd getrapt. Met een brok in mijn keel zat ik te kijken, maar ik wilde het niet delen zonder goed te begrijpen wat er aan de hand was. Vandaag kwam deze hulpkreet langs:

 

Ja, het werd echt tijd me hierin te verdiepen. Eerst maar eens naar Wikipedia.

“Oekraïne is een land in Oost-Europa dat in het zuiden grenst aan de Zwarte Zee, in het oosten aan Rusland, in het noorden aan Wit-Rusland en in het westen aan Polen, Slowakije, Hongarije, Roemenië en Moldavië.  Oekraïne is na Rusland, Kazachstan en Turkije het grootste land van Europa. Het is echter wel het grootste land (qua oppervlakte) dat geheel in Europa ligt. De hoofdstad is Kiev.”. Het land maakte tot 1991 deel uit van de Sovjet-Unie en was een van de eersten die zijn onafhankelijkheid uitsprak, vlak voor het uiteenvallen van de Sovjet-Unie.

De president waar het allemaal om gaat is de, al vanaf het begin van zijn politieke carrière omstreden, Viktor Janoekovytsj. Hij werkte zich in korte tijd op van elektricien tot politicus, kreeg allerlei titels waaraan getwijfeld wordt omdat hij geen zin foutloos kan schrijven. Hij werd in zijn jonge jaren veroordeeld voor roof en geweldpleging en zou voor de KGB gewerkt hebben, en is altijd uitgesproken pro-Russisch gebleven. Al in 2004 had hij zich verkiesbaar gesteld voor het presidentschap. In de campagneperiode waren de media niet objectief, zijn tegenstander Joesjtsjenko kwam nauwelijks in beeld. De verkiezingen gingen gepaard met veel onrust en uiteindelijk bleek dat er sprake was van verkiezingsfraude aan de kant van Janoekovytsj. In 2010 lukte het dan toch: hij won van Joelija Tymosjenko, de blonde dame met de vlechten. De twee waren al jarenlang tegenstanders. Tymosjenko was op het moment van de verkiezingen premier (dus eerste minister of regeringsleider) onder toen zittende president Joestsjenko en ook al geen heilige, maar het lijkt geen toeval dat er in hetzelfde jaar dat Janoekovytsj president werd allerlei onderzoeken naar haar werden gestart, en ze niet lang daarna werd veroordeeld tot zeven jaar gevangenisstraf. Handig om te weten: de rechters in Oekraïne zijn allesbehalve onafhankelijk, en president Janoekovytsj heeft hechte banden met het bedrijfsleven.

In alles speelt Rusland een grote rol: in het oosten van Oekraïne is men nog erg Russisch georiënteerd en spreekt ook Russisch, in het Westen zijn ze juist erg op Europa. De hoofdstad Kiev ligt precies in het midden, wat ook de reden was dat de rellen juist daar, op het Maidanplein (Onafhankelijkheidsplein) het ergst waren.

Rusland heeft natuurlijk grote belangen en houdt zich allesbehalve op de vlakte, en dreigde zelfs met sancties toen de regering van Oekraïne handelsovereenkomsten met Europa wilden sluiten. Toen de regering toch koos voor Rusland was dat de directe oorzaak van de toenemende protesten in december vorig jaar. De pro-Westerse bevolking was de corruptie beu. Toen in februari ook nog hervormingen van de grondwet werden tegengehouden was de maat vol en gingen betogers massaal de straat op, en eisten het aftreden van Janoekovytsj. Doordat de politie keihard optrad vielen er tientallen doden en honderden gewonden.

Mijn zoektocht naar de klepel was nuttig, maar lijkt inmiddels ook een beetje achterhaald: afgelopen vrijdag werd er een akkoord gesloten tussen de oppositieleiders en betogers en Janoekovytsj. De blonde dame met de vlechten, Tymosjenko, werd gisteren vrijgelaten en er komen vervroegde verkiezingen. Mocht het tijdens de verkiezingen gaan tussen Tymosjenko en Janoekovytsj is het kiezen tussen twee kwaden, zoals gezegd is de dame met de vlechten ook geen braverik. Maar ja, misschien moet je in dat land, door zijn ligging en grote belangen die waarschijnlijk verder strekken dan wij kunnen overzien wel een beetje een straatvechter zijn…

Geen opmerkingen:

Een reactie posten