zondag 18 november 2018

Zwarte Piet

Ik werd vandaag - tegen wil en dank soms - geconfronteerd met alle heftige uitspraken tegen én vóór het behoud van Zwarte Piet. Het heeft bij mij even geduurd voor ik 'om' was - ook ik snapte eerst niet waarom Zwarte Piet niet meer kon, het was zo vanzelfsprekend. Na een aantal gesprekken met vrienden en wat onderzoek ben ik een paar jaar terug ook van gedachten veranderd. Zwarte Piet was heel lang een vertrouwde figuur, maar ingehaald door de tijd en allerlei veranderingen. 

Ik denk dat heel veel blanken - sorry dat ik dat onderscheid nu moet maken - zich echt van geen kwaad bewust zijn, simpelweg door onwetendheid. Ik kan me dan ook heel goed voorstellen dat het moeilijk is om voor racist uitgemaakt te worden over iets waar je echt geen kwaad in ziet. 

Ik heb 't vaker genoemd, maar het is zeker in deze discussie relevant: blanken hebben eeuwenlang andere volkeren overheerst, iets wat pas in de jaren '60 is gestopt toen de laatste koloniën werden opgegeven. Dat is relatief kort geleden, dus wat er nu (wereldwijd) gebeurt is het zoeken naar een nieuw evenwicht. Dat is voor alle partijen even wennen, en wat daarbij niet handig is is dat de Nederlandse overheid nooit goed is geweest in het erkennen van wangedrag in het verleden, met als gevolg dat de meeste mensen niet zijn opgegroeid met die kennis. Het Nederlandse kolonialisme maakt bijvoorbeeld nog te weinig deel uit van geschiedenislessen die op scholen worden gegeven, terwijl dat eigenlijk wel zou moeten. Dat merk ik zelf ook als het gaat om Indonesië, de meeste mensen (ook Indo's zelf!) weten niet of nauwelijks wat daar allemaal gebeurd is, maar zijn wel opgegroeid met de pijn van hun ouders en grootouders, niet altijd uitgesproken maar altijd aanwezig en daardoor gevoelig voor situaties waarin ze als minderwaardig (letterlijk, minder waard) behandeld worden. Datzelfde geldt denk ik voor alle mensen met een kleurtje, kleur stond vroeger gelijk aan onderdrukking. Ze slachtoffergedrag verwijten is dan ook een beetje gek: je verwijt iemand die jarenlang gegijzeld is ook niet dat ie daar trauma’s van overhoudt.

Blanken hebben die erfenis niet en weten vaak ook niet van het bestaan van die erfenis, en daar kunnen ze niets aan doen – als het je niet verteld wordt weet je het ook niet. Blanken hebben een andere erfenis: die van hun ouders en grootouders, die opgroeiden in een tijd dat ongelijkheid nog vanzelfsprekend was en blanken alle rechten en vrijheden hadden en de rest niet, en ook dát is doorgegeven aan de generaties erna, bewust of onbewust. Vanuit die gedachte vind ik het ook niet gek dat het voor sommigen een moeilijk gegeven is dat ze nu al die vrijheid en rechten ineens moeten delen, voor hun gevoel dingen moeten inleveren. 

Na de jaren ’60 hebben mensen met een kleurtje nog decennia lang hun mond gehouden als er sprake was van onrecht, gewend aan ongelijkheid of onbegrip, en van je afbijten integreert zo lastig. Nu, bijna zestig jaar later, zijn de meesten hier geboren en is één op de acht Nederlandse staatsburgers niet blank (‘oprotten naar je eigen land’ is dan ook een redelijk absurde uitspraak geworden, zooo 1980 😉) en wordt het tijd om met de laatste restjes ongelijkheid, of verwijzingen daarnaar af te rekenen. Nee, blanke Nederlanders, het is niet jullie schuld, die eeuwenlange onderdrukking, maar het bewust in stand houden van oude patronen wél. Wat jullie kunnen doen is luisteren, vragen stellen, proberen te begrijpen waar gevoeligheden vandaan komen en daar rekening mee houden. 

Of Zwarte Piet historisch gezien nou wel of niet geassocieerd kan worden met slavernij, feit is dat kinderen met een kleurtje al jaren voor Zwarte Piet uitgemaakt worden, ook door leeftijdsgenoten, en ook als het voorjaar en nog lang geen Sinterklaas is (wat ook het argument ‘jullie verpesten een kinderfeest’ kleurt, pun intended). Feit is dat het een karikatuur van mensen met een donkere huidskleur is. Feit is dat Zwarte Piet nu al jaren aanleiding is voor meer racistische uitspraken dan welk onderwerp dan ook. Feit is dat het mensen verdriet doet, mede door de erfenis die ze met zich meedragen, en met verdriet is het moeilijk feestvieren. Dat zijn voor mij meer dan voldoende redenen om samen te zoeken naar een compromis, want hoe graag sommige mensen het ook anders zouden zien, het is niet terug te draaien: Nederland is van ons allemaal, we zullen het met elkaar moeten zien te rooien. 

Dit vond ik alvast een hele mooie. Ik ben heel benieuwd wat voor prachtige pieten er volgend jaar op de boten staan ;-)

Afbeeldingsresultaat voor regenboogpieten
 

donderdag 30 november 2017

Mantelzorggezeik: RMC

Een van de dingen die mijn vader en ik samen graag doen is naar voorstellingen gaan. Ik had vrijkaartjes gekregen voor D.A.D. van Nasrdin Dchar (geweldige voorstelling, zeker gaan zien!), vanavond in de Meervaart, dus vanzelfsprekend vroeg ik mijn vader mee. De voorstelling zou om 20:15 beginnen, mijn vader had al laten weten er vóór achten te zullen zijn.

Iets voor achten belde ik mijn vader vanuit de Meervaart, of alles nog volgens schema ging. Ik kreeg hem terneergeslagen aan de telefoon: het busje was weer eens naar het Lucas gereden. Daar woont mijn vader niet. Het was acht uur, en mijn vader zat nog niet in het busje, dus belde ik naar RMC. Daar moest ik eerst vier keer uitleggen dat het regelmatig voorkomt dat busjes in plaats van naar mijn vaders huis, naar het Lucas rijden. Dat is in dezelfde straat, maar toch echt drie blokken en een rotonde verder – kwestie van niet goed lezen. Toen ik wilde weten wat de status nu was, dus of de chauffeur alsnog naar mijn vader was gereden of dat er een nieuw busje kwam, wilde de medewerkster me doorverbinden naar ‘de planning’. Ik kwam in een wachtrij terecht en vervolgens werd de verbinding verbroken, dus moest ik weer terugbellen. Deze meneer verbond me, na mijn uitleg en zonder me uit te laten praten, weer door met de planning. Weer kwam ik in een wachtrij, en wat bleek: het was de gewone wachtrij, dus ik zat in een loop. Ik dacht dat ik gek werd, dus het eerste wat ik eruit flapte toen ik iemand aan de lijn kreeg was: ‘Wat je ook doet, verbind me niet door naar de planning!’ Niemand, ook de medewerkers, bleek de afdeling planning aan de lijn te kunnen krijgen. De chauffeur kon dus ook niet getraceerd worden. Ik heb uiteindelijk een half uur onverrichter zake met RMC aan de lijn gezeten.

Uiteindelijk - twintig minuten nadat de voorstelling was begonnen - kwam mijn vader binnen, totaal overstuur en huilend. Dat gedoe met de telefoonlijn en dat busje vreet al energie, maar mijn vader zo te zien maakt me radeloos. De chauffeur, die slecht Nederlands sprak, haalde zijn schouders op en zei dat het zijn eerste dag was.

Gelukkig waren ze in de Meervaart heel begripvol (ze waren bekend met de gang van zaken bij Connexxion en RMC) dus we mochten nog naar binnen. Later vertelde mijn vader dat hij een busje had besteld voor 19:00. Hij kwam over half negen aan.

Dit is niet de eerste keer dat er problemen zijn. Ook met Connexxion waren er zo vaak problemen dat ik in overleg met de gemeente een klachtenlijst bijhield, en na de overgang van Connexxion naar RMC werd het er niet beter op: er werden caddy’s gestuurd (daar past mijn vader niet in), busjes komen te laat of helemaal niet waardoor hij zijn broodnodige fysiotherapie mist, of er worden nieuwe mensen losgelaten die niet weten hoe de veiligheidsriemen werken om de rolstoel vast te zetten, of hoe de lift naar beneden moet. Hij heeft geen andere vervoersopties: hij is halfzijdig verlamd en zit in een elektrische rolstoel.

Zo kún je niet met kwetsbare ouderen, die volkomen afhankelijk zijn van deze vorm van vervoer, omgaan. En dan vragen mensen zich af waarom ik niet van plan ben oud te worden...

Update: op 04-12 werd ik gebeld door Michelle van RMC, dat deze klacht daar hoog opgenomen wordt en ze de onderste steen boven gaan halen. Ik ben benieuwd.
Update: inmiddels is er ihgv van klachten rechtstreeks contact met RMC, dit is naar tevredenheid maar uiteindelijk is het de bedoeling dat het niet meer nodig is. 

zondag 19 maart 2017

Mannenemancipatie

'Versierexpert' Julien Blanc
Ik heb na alle discussies over het omstreden fragment uit Baudets boek het interview bij DWDD met Baudet over Julien Blanc maar eens teruggekeken, omdat daarin aanwijzingen te zien zouden zijn dat Baudet écht zo over vrouwen denkt. Ja, hij houdt er inderdaad een eigen, en zwaar achterhaalde, kijk op vrouwen op na. 

Al sinds het einde van de negentiende eeuw ligt de klassieke mannelijkheid onder vuur. De industrialisatie had een enorme impact op de maatschappij: door het ontstaan van lichtere arbeid waarbij je meer je hersens dan je spieren kon gebruiken werd het voor vrouwen ook mogelijk om te werken, een eigen inkomen te verdienen en een zelfstandig leven op te bouwen, weg van de klassieke huisvrouwrol. Dat betekende ook dat de afhankelijkheid van een man een keuze werd en geen vanzelfsprekendheid meer was. Gevolg: de mannen voelden zich ontmand. Nu, in 2017, zou je denken dat de kaarten wel geschud zijn, de nieuwe verhoudingen zijn meer dan een eeuw bevochten en bestreden - maar nee: nog steeds zijn er mannen die moeite hebben met het accepteren van die nieuwe verhouding die allang niet nieuw meer is.

Ik ben ervan overtuigd dat je je niet in je ‘zijn’ bedreigd hoeft te voelen door een andere soort - of dat nou een ander ras of ander geslacht is - als je zelf weet dat je OK bent, tevreden bent met wie je bent. Mensen kunnen je alleen maar raken bij je zwakke plekken. Die gedachte heb ik bij uitspraken als ‘onze cultuur wordt bedreigd’: als we zelf achter onze cultuur staan en ‘m uitdragen omdat we weten dat ie OK is, kan ie andere invloeden best hebben zonder om te vallen. Alleen als er dingen zijn die in basis al niet lekker zaten, of onderling nog niet voldoende waren beslecht gaat het wringen. Datzelfde geldt voor mannen die zich in hun ‘mannelijkheid’ bedreigd voelen: als je jezelf oppompt met onechte overtuigingen (alles wat je kunt bedenken bij ‘een echte man’ zijn), denkt dat je moet voldoen aan allerlei verwachtingen, jezelf voortdurend met anderen meet is het makkelijk dat lek te prikken.

Dat het programma van Julien Blanc zo succesvol is betekent niet automatisch dat hij gelijk heeft, maar dat er veel jongens en mannen zijn die zich onzeker voelen en dus heel bevattelijk zijn. Het programma van Blanc draagt alleen maar bij aan het oppompen van onechte overtuigingen, bijvoorbeeld omdat hij mannen wijsmaakt dat respect hebben voor vrouwen, ze zien als gelijkwaardig, aangeleerd gedrag is. Buiten dat dat impliceert dat mannen niet in staat zijn zich te ontwikkelen staat hij de emancipatie van mannen in de weg. Als hij mannen écht wil helpen leert hij ze om hun zelfbeeld niet meer rechtstreeks te verbinden aan het succes bij ‘de vrouwtjes’. Dan helpt hij ze met zich los te maken van de klassieke en achterhaalde typeringen die opgaan voor een ‘echte man’, maar een intrinsiek zelfvertrouwen als mens te ontwikkelen, weten wie je bent en wat je wil in het leven, goed in je vel te zitten los van externe bevestiging. Dát is wat je als mens aantrekkelijk maakt. Dat vrouwen willen dat een man de leiding neemt is een hardnekkig misverstand: vrouwen willen een man met zelfvertrouwen. Dat is heel wat anders.

Er werd door de drie aanwezige mannen (Van Nieuwkerk, Baudet en Wesselink) over het versieren van vrouwen gepraat en over wat vrouwen nou eigenlijk willen, maar de enige die in het interview nauwelijks aan het woord kwam was Geraldine Kemper. Als ze al probeerde er iets tussen te krijgen werd ze voortdurend onderbroken. Mannen, als jullie echt willen weten wat vrouwen leuk vinden, begin dan eens met het ze zelf te vragen en naar het antwoord te luisteren in plaats van het onderling te bediscussiëren. Hou op met ons te zien als vreemde wezens die ofwel bewonderd, ofwel veroverd moeten worden, maar als gewone mensen die vaak net zo onzeker zijn als jij, mensen waar je een gesprek mee kunt voeren, je kwetsbaar bij kunt opstellen en zelfs vrienden mee kunt zijn. We’re not the enemy.